avrasya-universitesi-fen-edebiyat-fakultesi-molekuler-biyolji-slide-2

Moleküler Biyoloji ve Genetik

Biyoloji biliminin son yıllarda gelişen dallarından biri olan Moleküler Biyoloji ve Genetik canlıların yapılarını, işlevlerini, birbirleriyle ve çevreleriyle olan ilişkilerini moleküler düzeyde incelemektedir.

Genetik, genlerin moleküler yapı ve fonksiyonlarıyla ve canlılardaki kalıtımın özellikleriyle ilgilenirken, Moleküler Biyoloji DNA’da taşınan genetik bilginin yaşamın sürdürülmesi için gerekli olan süreçlere dönüşümünün moleküler mekanizmalarını inceler. Biyokimya ise bu mekanizmalarda yer alan biyolojik makromoleküllerin (protein, nükleik asit, karbonhidratlar vb.) yapı ve görevleri üzerinde çalışır. Birbirleriyle yakın ilişkili bu bilim dallarındaki gelişmeler, bilgisayar ve mühendislik alanındaki yeniliklerin sunduğu yeni yöntem ve tekniklerle daha da hızlanmıştır.
DNA’nın kalıtım için gerekli olan genetik şifreyi taşıdığının bulunmasıyla, önce farklı organizmaların genetik şifre bütününün (genom), 2000’li yıllarda çeşitli ülkelerin işbirliğiyle yürütülen İnsan Genom Projesiyle de insan genomunun çözümü yapılmıştır. Proje sonuçları, insandaki katılımsal hastalıkların teşhis ve tedavileri için oldukça önemlidir.
Biyoteknolojide, biyoloji ve mühendislik alanlarından faydalanılarak farklı organizmaların geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Biyoteknoloji, yüksek verimli ve zor koşullara dayanımlı tohum geliştirilmesi ve üretimin artırılması, çevresel atıklara yönelik mikroorganizmaların geliştirilmesi, DNA analizlerinin adli tıpta kullanılması, ilaç sektörünün gelişimi, bakteri ve virüslerin yol açtığı hastalıklara karşı ilaç ve aşı üretilmesi açısından önem taşımaktadır. Son zamanlarda ağırlık verilmekte olan gen tedavileri de gen mutasyonlarının tanımlanması ve genetik mutasyonlardan kaynaklanan hastalıklara karşı alternatif ve kesin tedavi yöntemleri sunmayı amaçlamaktadır.
Moleküler Biyoloji ve ilgili alanlarda araştırmaların artması ve önemli ölçüde ham veri elde edilmesi, bu verilerin bilim insanlarının kullanımına açık olmasını ve ham verilerin analizinin daha verimli bir şekilde yapılmasını zorunlu kılmıştır. Bu zorunluluk Moleküler Biyoloji ile Bilgisayar bilimleri arasındaki işbirliğinin gelişmesini sağlayarak Biyoinformatik ve Hesaplamalı Biyoloji alanlarını ortaya çıkarmıştır. Bu sayede, laboratuar ortamında elde edilen çok sayıdaki ham verinin analizi, biyolojik mekanizmaların teorik ve matematiksel modellerinin ve simülasyonlarının yapılması sağlanabilmektedir. Mühendislik alanlarındaki gelişmeler de benzer şekilde biyoloji alanına önemli katkılarda bulunmaktadır.

Neden Türkiye'de Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü?

Türkiye’de Moleküler Biyoloji ve Genetik alanında uluslararası nitelikte çalışmalar yapan araştırmacılar bulunmaktadır. Türkiye, Avrupa Moleküler Biyoloji Örgütü’nün (EMBO) üyesidir ve örgütün sağladığı destek ve programlardan yararlanmaktadır. Bu alanda eğitim gören öğrenciler Avrupa’daki çeşitli üniversitelerin laboratuarlarında çalışma yapmak üzere bu burslara başvurabilirler. Ayrıca EMBO tarafından her yıl az sayıda nitelikli genç araştırmacıya sağlanan araştırma destek ödülünü, Türkiye’den şimdiye dek 14 araştırmacı almaya hak kazanmıştır. Bu araştırmacılar bulundukları üniversitelerde Moleküler Biyoloji ve Genetik alanındaki eğitim ve araştırma faaliyetlerine önemli katkı sağlamaktadırlar. Yine EMBO’nun imkanlarıyla, Türkiye’de Moleküler Biyoloji ve Genetik eğitimi gören öğrencilerle Avrupa’da bu alanda öne çıkan araştırmacıları buluşturan etkinlikler düzenlenmektedir.
Bilim Teknoloji Yüksek Kurulu’nda 2013 yılında alınan bir karar gereğince “sağlık ve ilaç” konularının öncelikli araştırma alanları arasına alınması Moleküler Biyoloji ve Genetik alanında Türkiye’de başlatılan eğitim ve araştırma seferberliğine ciddi bir katkı sağlayacaktır.
genetik 2
dna

Moleküler Biyoloji ve Genetik Eğitimi

Türkiye’de ilk olarak Bilkent, Ortadoğu Teknik, Boğaziçi gibi üniversitelerde kurulmaya başlanan Moleküler Biyoloji ve Genetik bölümlerinin sayısı 20’ye yaklaşmaktadır. Bazı üniversitelerimizde Biyomühendislik adıyla eğitim verilmektedir.
Lisans programlarında moleküler ve hücre biyolojisi, insan fizyolojisi ve anatomisi, fiziksel biyokimya, biyofizik, ekoloji ve evrimsel biyoloji, biyometri, moleküler genetik, biyokimya, mikrobiyoloji, genin moleküler biyolojisi, hücrenin moleküler biyolojisi, rekombinant DNA teknolojileri, matematiksel ve hesaplamalı biyoloji gibi dersler verilmektedir.
Lisansüstünde ise tıbbi biyokimya, tıbbi genetik, insan genetiği, nükleik asit biyokimyası, ileri genetik, biyoteknoloji, immünoloji, gelişim biyolojisi, nörobiyoloji, biyolojik sinyal iletimi, hücre zarı biyolojisi, kök hücre biyolojisine giriş, kanser genetiği, hücre döngüsü alanlarında eğitim sunulmaktadır.
genetik.hmedium

Adaylarda Aranan Özellikler ve İş İmkanları

Bu alanda eğitim almak isteyen öğrencilerin öncelikle biyoloji, kimya, matematik ve bilgisayar programlama altyapısına sahip olmaları gerekmektedir. Ayrıca yaşam bilimlerine meraklı ve laboratuarlarda hücre, mikroorganizma, doku ve hayvan üzerinde deney yapabilmeye yatkın olmalıdırlar.
Bölüm mezunları yurt içi veya dışındaki üniversite ve araştırma merkezlerinde lisansüstü çalışmalar yaparak kariyerlerine devam edebilmektedir. Ayrıca, özellikle ilaç, tarım, gıda ve biyomedikal sektöründeki firmaların Ar-Ge veya Kalite Kontrol birimlerinde çalışabilmekte; hastane, özel laboratuar veya tüp bebek merkezlerinde görev alabilmektedir. Moleküler biyoloji ve tıp alanında kullanılan ekipmanların tasarım ve üretimlerinin yapıldığı uluslararası şirketler, bölüm mezunlarının çalışabilecekleri diğer kurumlar arasındadır.